Food For Your Friday Thoughts: Τροφή για σκέψη στη διδακτική πράξη

Πώς τα άρθρα που δημοσιεύονται στο blog του The Language Project ‘Food For Your Friday Thoughts‘, μπορούν να αξιοποιηθούν ως διδακτικό υλικό; Πώς ένας συνεχόμενα παραγόμενος όγκος πρωτότυπων κειμένων με γλωσσικό-γλωσσολογικό περιεχόμενο μπορούν να συμβάλουν έμπρακτα στην καλλιέργεια της δημιουργικότητας μέσα σε μια αίθουσα διδασκαλίας της γλώσσας;

Καταρχήν να επισημάνουμε το γεγονός ότι υπάρχει μια συνεχόμενη ροή κειμένων: κάθε βδομάδα δημοσιεύεται ένα καινούργιο άρθρο, μια νέα ιστορία που αφορά κάποια όψη της γλώσσας. Πρόκειται για προσωπικές εμπειρίες, παρατηρήσεις και σκέψεις που τριγυρνούν στο μυαλό ανθρώπων που ασχολούνται επαγγελματικά ή όχι με τη γλώσσα. Πρόκειται για θέματα που σχετίζονται με τη μετάφραση, τη διερμηνεία, τη διδασκαλία των γλωσσών ή ακόμα και τις προσωπικές εμπειρίες κατά την εκμάθηση γλωσσών ή ύστερα από την παρακολούθηση κάποιου σχετικού event. Για να μην αναφέρουμε την δημοσίευση άρθρων σε διαφορετικές γλώσσες, οπότε ο συνδυασμός γλωσσών αυξάνεται και επομένως τα κείμενα απευθύνονται σε ένα όλο και μεγαλύτερο τμήμα γλωσσομαθών ή ενδιαφερομένων για τη γλώσσα. Θα μπορούσαμε να απαριθμήσουμε πλήθος άλλων χαρακτηριστικών που κάνουν το Food For Your Friday Thoughts μια ξεχωριστή πλατφόρμα σύνδεσης και αλληλεπίδρασης όλων αυτών των ανθρώπων. Ας περάσουμε όμως σε πιο πρακτικά παραδείγματα. Τα άρθρα μπορούν να χρησιμοποιηθούν:

  • ως πρωτότυπα κείμενα προς μετάφραση. Ορίστε, ωραίο homework για το Σαββατοκύριακο!
  • ως reading activities, ως δραστηριότητες, δηλαδή, κατανόησης κειμένων, με ερωτήσεις και ασκήσεις όχι μόνο κλειστού τύπου (π.χ. συμπλήρωσης κενών) αλλά και γραμματικού περιεχομένου. Ας φανταστούμε πώς είναι να εντοπίζει κανείς γραμματικά φαινόμενα σε ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε μια Παρασκευή!
  • ως παράλληλα κείμενα αυτών που ήδη διδάσκονται στην τάξη. Για να αυξηθούν οι προσλαμβάνουσες!
  • ως δραστηριότητες προφορικής εξάσκησης. Για να προκύψει η διαμεσολάβηση!
  • ως ένας τρόπος αλληλεπίδρασης μεταξύ αναγνωστών, οι οποίοι μπορούν να στείλουν άρθρα ως σχολιασμό, απάντηση ή συνέχεια κάποιου άρθρου που έχει γραφτεί. Μπορούν δηλαδή να χρησιμοποιηθούν ως αφορμή!

Επομένως, με τη σωστή προετοιμασία τα κείμενα από το Food For Your Friday Thoughts μπορούν να καλύψουν και τις πέντε δεξιότητες: κατανόηση προφορικού, παραγωγή προφορικού λόγου, κατανόηση γραπτού και παραγωγή γραπτού λόγου και τέλος διαμεσολάβηση αλλά και να πυροδοτήσουν την ενεργή συμμετοχή μιας ολόκληρης τάξης.

Για το τέλος αφήσαμε τον πιο δημιουργικό τρόπο αξιοποίησης των κειμένων που δημοσιεύονται στο blog και έχει να κάνει με τη δημιουργική αξιοποίηση των κειμένων ως πρώτη ύλη για τη διεξαγωγή μικρών workshop εντός της τάξης. Πιο έμπρακτο παράδειγμα από το παρακάτω θα ήταν αδύνατο να βρούμε:

Το Cooperatve Translation Workshop και το Τranslation Slam είναι δυο από τις πολλές δράσεις που έχει υλοποιήσει το The Language Project. Τα απολογιστικά τους κείμενα είναι διαθέσιμα στο blog. Εμείς αποφασίσαμε να αντλήσουμε τη δυναμική των παραπάνω δράσεων, κάνοντας τις δικές μας τροποποιήσεις και παραλλαγές ώστε να προσαρμόζονται στα δεδομένα της δικής μας τάξης. Είμαστε σε μια τάξη εκμάθησης της αγγλικής. Τα παιδιά είναι από 12 ως 15 χρονών και βρίσκονται περίπου στο επίπεδο Β1-Β2. Και για να καλωσορίσουμε την άνοιξη έχουμε ξεκινήσει την κατηγορία μαθημάτων ‘picnic lessons’. Τα μαθήματα αυτά γίνονται κάθε Παρασκευή, έχουν δημιουργικό χαρακτήρα και πάντα έχουν να μας δείξουν κάτι διαφορετικό. Στα μαθήματα picnic ένα καλάθι γεμάτο μπισκότα, γλυκίσματα και χυμούς στήνεται στη μέση του μεγάλου μας τραπεζιού, το οποίο φυσικά είναι στολισμένο με το κατάλληλο ανοιξιάτικο τραπεζομάντηλο. Χωριζόμαστε σε 3 ομάδες των 2 ατόμων και μεταφράζουμε στα ελληνικά Virginia Woolf. «Το Κύμα» είναι ένα από τα πολυμεταφρασμένα έργα της Woolf, ωστόσο αυτό δεν μας εμποδίζει να μεταφράσουμε κι εμείς την τελευταία παράγραφο του κειμένου. Οι ομάδες μέσα σε δυο ώρες μεταφράζουν τα εξης:

Ομάδα Α:

Και μέσα μου το κύμα υψώνεται. Φουσκώνει και γέρνει τη ράχη του. Έχω μόλις νιώσει μια νέα επιθυμία να χιμάει από μέσα μου σαν περήφανο άλογο, του οποίου ο καβαλάρης τη μια το χτυπάει και ύστερα το τραβάει πάλι πίσω. Ο εχθρός που έρχεται κατά πάνω μας, εσύ άλογό μου και εγώ, καθώς στεκόμαστε και χτυπάμε με τα πόδια μας το πεζοδρόμιο. Είναι ο θάνατος. Ο θάνατος είναι ο εχθρός. Είναι ο θάνατος ενάντια στον οποίο καλπάζω με το ακόντιο μπροστά και τα μαλλιά μου να ανεμίζουν πίσω, σαν τον Πάρσιφαλ, τον νέο άντρα όταν κάλπαζε προς την Ινδία. Χτυπώ δυνατά το άλογό μου. Σε σένα πάνω, θάνατε, θα ορμήσει ο εαυτός μου, αδιάλλακτα και σκληρά!

Τα κύματα έσπασαν πάνω στην αμμουδιά.

(Ελένη, Ροδία)

 

Ομάδα Β:

Μπροστά στα μάτια μου το κύμα υψώνεται, φουσκώνει και γέρνει πάλι πίσω. Μόλις αντιλαμβάνομαι μια καινούργια επιθυμία μου, κάτι που ξεπήδησε από μέσα μου, όπως ένα αγέρωχο άλογο που ο καβαλάρης του το καμτσικώνει και ύστερα το τραβάει πάλι πίσω. Ποιος είναι ο εχθρός που βλέπουμε να έρχεται κατά πάνω μας, σε σένα που καβαλώ μιλάω, καθώς χτυπάμε τα πόδια μας στο πεζοδρόμιο; Είναι ο θάνατος. Ο θάνατος είναι ο εχθρός. Ενάντια στον θάνατο τρέχω με το άλογό μου, έχοντας το ακόντιο μου και τα μαλλιά μου να ανεμίζουν σας του νεαρού Πάρσιφαλ, όταν κάλπαζε προς τις Ινδίες. Σπιρουνιάζω το άλογό μου. Πάνω σου θα χιμήξω, ανυποχώρητα και άγρια, θάνατε!

Τα κύματα έσκασαν στην αμμουδιά.

(Στεφανία, Μιχαήλ)

 

Ομάδα Γ:

Και εγώ σηκώνομαι μαζί με το κύμα που φουσκώνει, κάνει μια καμάρα και παφλάζει πάλι. Αναγνωρίζω για άλλη μια φορά μια καινούργια επιθυμία, που ξεπροβάλει σαν το περήφανο άλογο, που ο αναβάτης του το σπιρουνιάζει και μετά το τραβάει και πάλι πίσω. Αντιλαμβάνεσαι ποιος είναι ο εχθρός που τώρα έρχεται κατά πάνω μας, άλογό μου, καθώς στεκόμαστε και χτυπάμε με την οπλή το πεζοδρόμιο; Είναι ο θάνατος. Ο εχθρός είναι ο θάνατος. Ο θάνατος είναι ο εχθρός, ενάντια στον οποίο εγω τώρα σέρνω το άλογό μου, με το ακόντιο μπροστά και τα μαλλιά μου πίσω, όπως τον Πάρσιφαλ που κάλπαζε προς την Ινδία. Χτυπώ τα σπιρούνια του αλόγου. Ενάντια σε σένα θα ορμήσω, θάνατε, χωρίς να υποχωρώ ποτέ μου.

Τα κύματα διαλύθηκαν στο γιαλό.

(Λευτέρης, Μαρία)

Κάπως έτσι ολοκληρώθηκε το Cooperative Translation Workshop. Μόλις οι μεταφράσεις είναι έτοιμες, βγαίνουν στη φόρα τρία ξίφη: ένα από κάθε ομάδα. Έτσι πήρε την σκυτάλη το Translation Slam, όπου τα παιδιά μπήκαν στη διαδικασία άλλοτε να υπερασπιστούν τις μεταφραστικές επιλογές τους και άλλοτε να μαζέψουν τα ξίφη τους και να παραδεχτούν ότι πρέπει να κάνουν αλλαγές στα κείμενά τους.

Τα παιδιά όχι μόνο έμαθαν για την Virginia Woolf, αλλά μπήκαν στη διαδικασία να μεταφράσουν ένα προφανώς δύσκολο λογοτεχνικό κείμενο. Μπήκαν στη διαδικασία να ψάξουν λέξεις στα λεξικά, να αντιπαρατεθούν για τους χρόνους και τις δευτερεύουσες προτάσεις, να σχολιάσουν γι’ αυτές τις ομοιότητες και τις διαφορές μεταξύ ελληνικής και αγγλικής γλώσσας, αλλά και να συζητήσουν για το ύφος ενός λογοτεχνικού κειμένου.

Το Cooperative Translation Workshop μπορεί να αποτελέσει την αρχή και το Slam το τέλος ενός πολύ δημιουργικού Picnic μαθήματος. Ένα τέτοιο Slam ετοιμάζεται από το The Language Project μέσα στον Μάρτη.  Πολύ πιθανό, λοιπόν, να πρέπει να το παρακολουθήσουν και οι καθηγητές ξένων γλωσσών.

Μαρία Φιλίππου