Βιωματικό σεμινάριο διδασκαλίας των γερμανικών: μετάφραση και τεχνικές γλωσσικής διαμεσολάβησης

Βιωματικό σεμινάριο διδασκαλίας των γερμανικών: μετάφραση και τεχνικές γλωσσικής διαμεσολάβησης

Το ερώτημα για το αν η μετάφραση μπορεί να αποτελέσει αναπόσπαστο κομμάτι κατά την εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας φαίνεται πως έχει τεθεί πολλές φορές. Το αποδεικνύει η ίδια η βιβλιογραφία και η ιστορία των γλωσσοδιδακτικών προσεγγίσεων. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο η μετάφραση μπορεί να ενταχθεί στο μάθημα ξένων γλωσσών μπορεί να αλλάζει από εποχή σε εποχή και κατ’ αυτόν τον τρόπο το ίδιο ερώτημα να επιστρέφει ξανά και ξανά στους διδακτικούς κύκλους. Οι καθηγητές ξένων γλωσσών ψάχνουν νέες μεθόδους για να διδάξουν το μάθημά τους και αποζητούν εναλλακτικές που, με βάση τη δημιουργικότητα και τα δεδομένα των ίδιων των μαθητών τους, θα μπορέσουν να προχωρήσουν την ξενόγλωσση εκπαίδευση των δεύτερων ένα βήμα παραπέρα. Σε ποιο βαθμό, όμως, θα μπορέσουν οι μαθητές να καλλιεργήσουν εξίσου τις προφορικές και επικοινωνιακές τους δεξιότητες, που είναι τόσο απαραίτητες τη σύγχρονη εποχή; Με αφορμή αυτές τις σκέψεις, το The Language Project διοργάνωσε σε συνεργασία με το Goethe Institut της Θεσσαλονίκης ένα βιωματικό σεμινάριο διδασκαλίας των γερμανικών, χρησιμοποιώντας τη μετάφραση και τεχνικές γλωσσικής διαμεσολάβησης με σκοπό να συστήσει ένα δυναμικό τρόπο που να μπορεί να εφαρμοστεί στην τάξη διδασκαλίαςτης γερμανικής −σε αυτήν την περίπτωση- γλώσσας.

Φοιτητές και καθηγητές της γερμανικής γλώσσας που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα, παρακολούθησαν ένα πενθήμερο σεμινάριο, καλύπτοντας τόσο το θεωρητικό πλαίσιο όσο και την εφαρμογή της συγκεκριμένης πρότασης στην πράξη. Με βάση τις ιστορίες του Struwwelpeter, γραμμένες από τον Γερμανό ψυχίατρο Heinrich Hoffmann το 1845, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να φέρουν τις «παλιές» αυτές γερμανικές ιστορίες στο σήμερα της ελληνικής τους μετάφρασης και έτσι να συνδέσουν τις δυο γλώσσες, τους δυο πολιτισμούς και τις δυο λογοτεχνίες σε ένα εργαστήριο γεμάτο δημιουργικότητα και φρέσκες διδακτικές ιδέες. Η αρχή έγινε με μια σύντομη ιστορική αναδρομή στις γλωσσοδιδακτικές μεθόδους, που άλλοτε έδιναν βαρύτητα στη μετάφραση ως διδακτικό εργαλείο και άλλοτε την εξοβέλιζαν από το μάθημα χωρίς δεύτερη σκέψη. Την ιστορική αναδρομή ακολούθησε η παρουσίαση των βασικών πλεονεκτημάτων της μετάφρασης στην τάξη εκμάθησης μιας ξένης γλώσσας, με δεδομένα τόσο από τη βιβλιογραφία όσο και την ίδια την διδακτική πράξη. Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες γνώρισαν τον Hoffmann και τις μυστηριώδεις ιστορίες για παιδιά που έγραψε εκείνα τα Χριστούγεννα του 1845, αλλά και το πόσο επηρέασαν και συνεχίζουν να επηρεάζουν καλλιτέχνες και ειδικούς σε όλον τον κόσμο. Οι τέσσερις ομάδες που δημιουργήθηκαν μετέφρασαν δυο από αυτές τις ιστορίες, δίνοντας έμφαση αρχικά στη διδασκαλία του λεξιλογίου και έπειτα στη διδασκαλία της γραμματικής.

Η γλωσσική διαμεσολάβηση αποτέλεσε μέρος αυτού του εργαστηρίου, προσπαθώντας να δείξει τους τρόπους με τους οποίους οι γνώσεις πολιτισμού της ξένης χώρας και οι επικοινωνιακές δεξιότητες των μαθητών, τόσο σε ακουστικό όσο και προφορικό επίπεδο, μπορούν να βελτιωθούν μέσω ειδικών ασκήσεων και παιχνιδιών διαμεσολάβησης. Πιο συγκεκριμένα, οι καθηγητές του σεμιναρίου ανακάλυψαν πώς μπορούν να εντάξουν στο μάθημα διδασκαλίας γερμανικών διαδραστικά παιχνίδια ρόλων, βίντεο και σύγχρονα οπτικοακουστικά μέσα, καθώς επίσης τεχνικές λήψης σημειώσεων και ασκήσεις εξάσκησης ακουστικών δεξιοτήτων εμπνευσμένες από τη διερμηνεία συνεδρίων, είτε από γερμανικά προς τα ελληνικά, είτε αντίστροφα. Στη συνέχεια, οι καθηγητές ανέλαβαν ρόλους και εφάρμοσαν στην πράξη αυτές τις πρακτικές κατανόησης και παραγωγής φυσικού λόγου μέσω της διαμεσολάβησης στην τάξη.

Η τελευταία μέρα του σεμιναρίου ήταν αφιερωμένη αποκλειστικά στους συμμετέχοντες, οι οποίοι έφεραν και παρουσίασαν το δικό τους υλικό διδασκαλίας με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές του σεμιναρίου. Πέρα από πρωτότυπες δημιουργικές ιδέες, μοιράστηκαν τα συναισθήματα και τις σκέψεις τους για το κατά πόσο η μετάφραση μπορεί να αποτελέσει διδακτικό εργαλείο και η γλωσσική διαμεσολάβηση έναν δημιουργικό τρόπο να μάθει κανείς μια ξένη γλώσσα. Στο τέλος έλαβαν ένα εκπαιδευτικό «αναμνηστικό» με διαδικτυακές πηγές και επιπλέον διαδραστικές ασκήσεις και πρωτότυπα παιχνίδια για την τάξη.

Οι εντυπώσεις και οι απαντήσεις τους ήταν κάτι παραπάνω από ενθαρρυντικές. Και όταν οι ίδιοι οι καθηγητές πιστεύουν πραγματικά στο διδακτικό εργαλείο που έχουν στα χέρια τους, τότε ξέρουμε πως οι μαθητές και οι μαθήτριες που θα βρεθούν δίπλα τους είναι σίγουρα τυχεροί και κερδισμένες. Ευχαριστούμε πολύ τους συμμετέχοντες για την ενεργό συμμετοχή και τον ενθουσιασμό τους, την Μαριάννα Πυλωρίδου από το Goethe-Institut Thessaloniki για την όμορφη συνεργασία και την Νίκη Γκαρανάτσιου για τη φωτογραφική κάλυψη του σεμιναρίου.

Εισηγητές: Μαρία Φιλίππου, Τάσος Ιωαννίδης και Ζωή Ρέστα